Doanh nhân hôm nay: Bản lĩnh đối diện thời cuộc và sứ mệnh kiến tạo một thị trường văn minh

Trong một thập niên trở lại đây, Việt Nam chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường, mở ra những cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng đặt lên vai cộng đồng doanh nhân những thách thức chưa từng có. Là lực lượng dẫn dắt tăng trưởng, tạo việc làm và góp phần quan trọng vào ngân sách nhà nước, doanh nhân hôm nay không chỉ đơn thuần là người làm kinh tế, mà còn là người kiến tạo những giá trị mới, đặt nền tảng cho một môi trường kinh doanh văn minh và bền vững.

Song hành với quá trình phát triển đó là sự thay đổi sâu rộng trong hệ thống pháp luật: Luật Giao dịch điện tử mới, Luật Đất đai 2024, các quy định về thuế – tài chính – chứng từ, tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu cá nhân, chuẩn mực ứng xử trên môi trường số… Tất cả đều hướng tới một mục tiêu: thị trường phải minh bạch, doanh nghiệp phải tuân thủ, và lợi ích xã hội phải được bảo đảm. Điều này khiến hình mẫu doanh nhân Việt Nam bước vào một giai đoạn mới – giai đoạn của bản lĩnh, trí tuệ pháp lý và trách nhiệm công dân doanh nghiệp.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị gặp mặt đại diện doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu toàn quốc nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10).
 

Kiến thức – Pháp lý – Trách nhiệm

Nếu như cách đây 10–15 năm, doanh nhân thường được ngợi ca dựa trên sự nhạy bén thị trường, khả năng xoay xở và chớp thời cơ, thì ngày nay, các tiêu chuẩn để đánh giá một doanh nhân thành công đã thay đổi đáng kể. Một doanh nhân hiện đại phải am hiểu pháp luật, biết quản trị rủi ro, minh bạch tài chính và có chiến lược phát triển dài hạn, thay vì chỉ dựa vào những mối quan hệ ngắn hạn hoặc phương thức kinh doanh cảm tính.

Trong bối cảnh pháp lý ngày càng hoàn thiện, pháp luật không còn là “rào cản” của doanh nghiệp như nhiều người từng quan niệm, mà trở thành cơ chế bảo vệ doanh nhân trước biến động thị trường. Khi doanh nghiệp đối diện nguy cơ tranh chấp hợp đồng, rủi ro thuế, xung đột lao động hay sức ép truyền thông tiêu cực, chính pháp luật là “lá chắn” bảo vệ họ.

Do vậy, doanh nhân hôm nay không thể đứng ngoài cuộc chơi pháp lý. Họ buộc phải nâng trình độ hiểu biết pháp luật lên một tầm cao mới: biết đâu là quyền, đâu là nghĩa vụ; biết hợp đồng nào đủ chặt; biết rủi ro nào phải phòng tránh; biết thời điểm cần sự hỗ trợ của chuyên gia pháp lý; biết rằng mọi quyết định kinh doanh đều phải đặt trên nền tảng các quy tắc của pháp luật. Đó chính là con đường để doanh nghiệp đi xa, bền và vững.

Ba sức ép lớn mà doanh nhân đang đối mặt
1. Áp lực pháp lý – khi luật thay đổi nhanh hơn tư duy của doanh nghiệp

Từ quản trị hồ sơ thuế đến quy định về hóa đơn điện tử, từ tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy đến quy trình tuyển dụng lao động, từ giao dịch dân sự đến hợp đồng điện tử – hệ thống pháp luật Việt Nam đang mở rộng với tốc độ rất nhanh. Điều này đòi hỏi doanh nhân phải đổi mới tư duy, phải quen với việc cập nhật luật như cập nhật công nghệ.

Những vụ việc đau lòng trong thời gian qua – từ mất chứng từ, khai sai thuế, làm sai hồ sơ, lách quy định dẫn đến vi phạm – cho thấy doanh nghiệp không thể tiếp tục “mò mẫm”. Một quyết định sai có thể trả giá bằng cả thương hiệu gây dựng suốt nhiều năm.

2. Áp lực công nghệ và chuyển đổi số

Doanh nghiệp nào chậm chuyển đổi số đều có nguy cơ bị bỏ lại. Công nghệ đang tái định hình mọi lĩnh vực: thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến, quản trị dữ liệu, ký hợp đồng điện tử, tự động hóa quy trình. Doanh nhân buộc phải hiểu ngôn ngữ công nghệ để không bị tụt hậu trên chính sân chơi của mình.

3. Áp lực đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội

Người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi sự minh bạch, trung thực và tử tế từ doanh nghiệp. Một hành vi sai lệch – như quảng cáo gian dối, trốn thuế, bùng hàng, lừa đảo khách hàng – có thể trở thành khủng hoảng truyền thông và làm doanh nghiệp sụp đổ chỉ sau một đêm. Doanh nghiệp chỉ mạnh khi cộng đồng tin tưởng, và uy tín là tài sản không thể mua được bằng tiền.

Con đường duy nhất để phát triển bền vững

Các nghiên cứu kinh tế chỉ ra rằng, doanh nghiệp minh bạch có khả năng tồn tại lâu hơn doanh nghiệp chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Minh bạch không phải là khẩu hiệu, mà là một hệ giá trị: minh bạch trong quản trị nhân sự, minh bạch trong báo cáo tài chính, minh bạch trong hợp đồng, minh bạch trong cách đối xử với cộng đồng.

Doanh nhân hiểu rằng, chỉ khi đặt pháp luật vào vị trí trung tâm của chiến lược kinh doanh, doanh nghiệp mới có thể: Giảm rủi ro tranh chấp; Hạn chế khủng hoảng truyền thông; Thu hút nhà đầu tư và nhân sự chất lượng; Tạo dựng uy tín thị trường; Và quan trọng nhất: phát triển bền vững

Bài học từ nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới và trong nước đều cho thấy: một doanh nghiệp đạo đức là một doanh nghiệp trường tồn.

Viện ILPAI: Đồng hành để doanh nhân không đi một mình

Giữa những biến động của thị trường, doanh nhân không chỉ cần kỹ năng quản trị, mà còn cần một hệ sinh thái hỗ trợ pháp lý – truyền thông – đào tạo để giảm thiểu rủi ro. Đó chính là vai trò của các tổ chức chuyên môn như Viện Nghiên cứu Pháp lý & Công chúng ILPAI.

ILPAI định hướng trở thành nơi cung cấp:

Một doanh nhân bản lĩnh không phải là người tự mình chống chọi với mọi rủi ro, mà là người biết lựa chọn đối tác pháp lý phù hợp để bảo vệ mình và đội ngũ của mình.

Doanh nhân không chỉ tạo ra của cải vật chất, mà còn tạo nên văn hóa kinh doanh, chuẩn mực pháp lý và những giá trị đạo đức của thị trường. Họ là đại diện cho tinh thần đổi mới, là lực lượng thúc đẩy quốc gia phát triển, và là người đưa hình ảnh Việt Nam tiến gần hơn với thế giới văn minh.

Trong thời đại mà luật pháp, công nghệ và truyền thông biến đổi từng ngày, doanh nhân càng phải bản lĩnh hơn, trí tuệ hơn và trách nhiệm hơn. Một doanh nhân tốt không chỉ biết làm giàu cho mình, mà còn biết đóng góp cho đất nước và cộng đồng. Doanh nhân hôm nay – chính là người làm nên diện mạo ngày mai của nền kinh tế Việt Nam.